ODTUMİST-İSTANBUL ODTÜ MEZUNLARI DERNEĞİ

Amerika Yahudi bir Başkana hazır mı?

16 Ocak 2020

Amerika Yahudi bir Başkana hazır mı?

Bernie Sanders, #DemDebate 2020

ABD bir Yahudi senatörün başkan olmasına hazırlanıyor. Peki buna dünya hazır mı? Bizim coğrafya hazır mı? Bugüne kadar iki kez Yahudi Amerikalı, ABD başkan adayı olmuş ve kazanamamış. Kimsenin fazla merak etmediği konularda sizler için kafa yoran yazarınız bu defa ABD başkanlık aday adayı Demokrat Bernie Sanders’in başkanlığı üstünde düşünüyor. Son yıllarda kablo ve internet üstünden CNN, NBC, ABC, BBC TV kanallarında ABD seçim tartışmalarını sabaha karşı canlı- anında seyretmek futbol maçı seyretmek kadar heyecanlı oldu.

Son ABD kamuoyu yoklamalarına bakıyorum. 1941 NewYork doğumlu Chicago üniversitesi Siyaset bilimi lisans diplomalı, eski belediye başkanı, eski temsilciler meclisi üyesi, halen Vermont Senatörü Bernie Sanders(79) önde gidiyor. Son kamu oyu yoklamalarında kıyaslayınca Donald Trump’tan daha iyi. Bernie Sanders’in seçim kampanyasına yapılan bağışlar çalışanlardan, onların sendikalarından, bireysel seçmenlerden gelmiş. Donald Trump için bağışlar büyük şirketlerden, bankalardan, finans kurumlarından (SuperPac) yapılmış.

Bernie Sanders, Vietnam savaşı sırasında “Vicdani redçi” olduğunu beyan etmiş, Vietnam savaşına katılmamış. Savaşa karşı olduğunu biliyoruz. Afganistan, Irak hatta Suriye savaşları karşıtı oy kullanmış. Öte yandan vatandaşların kişisel silahlanması konusunda söyledikleri net değil. Silah kullanımı konusunda engelleme yapmıyor, “Silahı kullanan insandır, insanın akıl sağlığını korumak gerekir”, diyor. Ormanlık Vermont eyaletinde insanların silah kullanması normal.

Genel sağlık sigortasını yaygınlaştırmayı, sigortaya ulaşımı kolaylaştırmayı hedefliyor. Halen saati 7.30 $ olan asgari ücreti 15$ çıkarmayı vaad ediyor. Herkese sağlık sigortası, devlet üniversitelerinde öğrencilere parasız eğitim istiyor. Kendinden sosyalist, veya sosyal demokrat. Israel savas politikalarına karşı çıkışları var. Dünya siyasetinde fazla tecrübesi yok. Kariyeri iç siyasete odaklanmış. Bernie Sanders eğer ABD başkanı olursa, Demokrat rakipleri herhalde bakan olacak.

Çevre Etkileşim Değerlendirme ÇED normlarına önem verecek, termik santral çevre ekipmanları siparişi artacak. Yenilenebilir enerji yatırımlarına teşvik gelecek, kömürden ve fosil yakıtlardan kaçış başlayacak, kayagazı kaya çatlatma yatırımları kontrole alınacak. Çevre- su- hava toprak kirlenmeleri engellenecek. Boruhatları yapımları duracak.

Ailesi, annesi babası Eshkenaz Doğu Avrupa Yahudi göçmenleri imiş. Avrupa’da kalan baba tarafı akrabaları 2.Dünya savaşında soykırım (holocoust) içinde yok olmuşlar. Bernie, iki kez evlenmis. İki evliliği arasında, evlenmeden yaşadığı kadından bir yetişkin oğlu, son eşinden üç manevi çocuğu var. Son yıllarda biraz kardio sağlık sıkıntıları geçirdi, kalbine stent takıldı, şimdi durumu kontrol altında.

Nükleer konusunda çok net değil. Kendi seçim bölgesindeki Vermont nükleer santral atıklarının, Texas eyaleti Sierra Blanca kenti Latin toplumu topraklarına gönderilmesini desteklemiş.

Yeni göçmen Amerikan vatandaşları, Türk Amerikalılar, azınlıklar, kadınlar, yaşlılar, emekliler, siyahlar, genellikle Demokratlara oy verirler. Silah üreticileri, beyaz zenginler, Cumhuriyetçi olur. Demokratlar genelde Türkiye’ye mesafeli dururlar. Cumhuriyetçiler Türkiye’ye daha yakındır. Trump kazanırsa, kendi uçuk politikalarını aynen devam ettirecek, yeni birşey önermiyor.

Peki bütün bunlara siz ne diyorsunuz? Zaten hep aynı isimlerden sıkılmıştık, belki de iyi olur. Ruslarla yakın ilişkiler sonrası, belki İsrael, Mısır ve diğer çevre ülkeleri ile ilişkilerimizi ısıtmak için fırsatlar doğar. Kapitalizmin merkezi ABD, sosyalist / sosyal demokrat / Yahudi bir başkan tarafından idare edilebilir mi?

Bernie Sanders seçilebilir mi? Büyük şirketler, zengin bankalar, güçlü fosil enerji santralleri sahipleri buna müsaade ederler mi? Sovyetler çözülüp piyasa ekonomisine geçerken, ABD, nasıl olacak bir sosyalist başkan ile idare edilecek?

Belki OdtüMist panel bile yaparız, yabancı akademisyenler davet ederiz, ABD elçisini çağırırız.

—–

Haluk Direskeneli, ODTÜ Makina Mühendisliği 1973 mezunu olup, mezuniyetinden itibaren, kamu, özel sektör ve ABD – Türk yabancı ortaklıklarda (B&W, CSWI, AEP, Entergy) ağırlıklı olarak termik santral temel/ detay tasarım, imalat, pazarlama, teklif, satış ve proje yönetimi konularında çalışmış, bugüne kadar termik santral tasarım yazılımları konusunda yerli piyasaya, mühendislik firmalarına, yatırımcılara ve üniversitelere danışmanlık vermiştir. MMO ve ODTÜ Mezunları Derneği Enerji komisyonları üyesidir.

Last modified: 16 Ocak 2020