ODTUMİST-İSTANBUL ODTÜ MEZUNLARI DERNEĞİ

Enerji piyasaları öğretileri-3 : Buhar kazanının kilosu kaç para??

27 Ekim 2020

Bizim alıcı millet mutlaka malı kilo ile değerlendirir, her şeyin kavun, karpuz gibi bir değeri olmalıdır. Zor bir teklifi hazırlarsınız, kocaman dosyalar olur, içine yerleşim, kazan, buhar türbini resimleri detaylarını koyarsınız, şirket kataloglarını, daha önce yaptığınız benzer referansları eklersiniz. Önce postayla, bazen elden götürür verirsiniz.

Eskilerde bir  gün Trakya’nın ortasında bir fabrikaya bir buhar kazanı teklif  dosyası götürdüm, fabrikanın yetkili müdürü beni odasına aldı, yıllar içinde bakım onarım Şefliğinden fabrika müdürlüğüne yükselmiş bir makine mühendisi idi. O ve ben kravatlı idik. Fabrikanın mevcut  basit düşük buhar  çıkış kapasiteli fueloil yakan alev duman tipi buhar kazanı yerine, yakın çevredeki Saray düşük kalorifik değerde yerli kömürü yakacak bir su borulu yüksek randımanlı buhar kazanı almayı düşünüyorlardı. Aslında bu tamamen müdürün kendi fikri idi, henüz patrondan onay almamıştı.

Teklif dosyasını önüne koydum, teklifi yavaş yavaş anlatmaya başladım. Aradan bir saat geçti, sunum bitmeye yakın, dışarda bir hareketlenme oldu, “patron geliyor, filanca bey geliyor” dediler. Bir kocaman siyah Mersedes hızla fabrika nizamiyesinden içeri girdi. İçinden alacalı renklerde pantolon ceket giymiş, kravatsız, gömlek düğmeleri açık bir adam indi, fabrika müdürünün odasına girdi, onun masasına oturdu,

Fabrika müdürü nerdeyse hazırolda heyecan içinde yanda ayakta duruyordu. Benim orada bulunuşumun sebebini gelen adama anlattı, adam dosyaya parmağının ucuyla baktı, fiyatı aradı buldu, sonra bana “bu kazanın kilo fiyatı kaç para?” diye sordu.

Zaman içinde bu soruya çok kez muhatap olduğum için artık alıştım, şimdilerde bu soru gelince artık cevap vermiyorum, eşyalarımı toplayıp en kısa zamanda oradan ayrılıyorum, buhar kazanı kilo fiyatı endüstriyel kazanlarda 20-30 ABD Doları, büyük termik santrallerde basit ucuz  çelik konstrüksiyon daha  ağırlıklı olduğu için fiyat kilo başına 10 ABD Dolarına kadar düşer.

Son yıllarda Çin teslimatı buhar kazanlarında da bu düşük rakamlar gözleniyor. Covid-19 sürecinde Çin büyük kapsamlı çelik konstrüksiyon ihracatı yapamıyor, önümüzdeki 2-3 yıl satış tanıtım için eleman bile gönderemeyecekler, bir süre Çin finansmanı ile alım beklemeyelim. Bir süre yerli alıcılar sadece yerli firmalardan alım yapabilecek.

Fabrikanın patronu “buhar kazanı kilo fiyatını sordu”, ben de acemilik saflık herhalde toplam tonajı ve son fiyatı söyledim, kilo fiyatı yaklaşık 20 ABD Doları çıktı, adam bana tekstilin, kartonun kağıdın, fiyatlarını saymaya başladı, elma ile armutun fiyatlarının kıyaslanması bana saçma geldi, ama alıcı her zaman haklıdır prensibi ile sustum, konuşmanın bitmesini bekledim. Adam konuştu konuştu, bu arada kendi personeline söylendi, eleştirdi, hatta üslubunu bozdu.

Toplantı bitti, fabrikadan ayrıldım, bir daha uğramadım, buradan gelen sorulara, taleplere, isteklere, toplantı davetlerine mesafeli oldum. Bir buhar kazanı sadece çekil konstrüksiyon değildir, içinde özel tasarım harcamaları vardır, elektrik elektronik enstrümantasyon vardır, özel ekipmanlar, kurum üfleyiciler, vantilatörler, pompalar vardır. Çelik konstrüksiyon bir yapıda kilo fiyatı 1-2 ABD Doları olabilir,

İkinci el hurda bir buhar kazanının oradan sök, burada yeniden monte et, kilo fiyatı 2-3-5 ABD Dolara düşebilir. 20-30 yıl kullanıldıktan sonra Hollanda, Almanya, Güney Afrika fabrikasından sökülüp burada tekrar monte edilen, söküldükten sonra kumlanıp, temizlenip, boyanıp tekrar satılan ve 30 yıl daha çalışması beklenen eski tasarım buhar kazanının randımanı düşük olur, daha çok yakıt yakar, daha çok çevreyi kirletir. Yatırımcı sanır ki “malı çok ucuza aldım”, 2-3 yıl geçmeden santral çalışmaz olur  çöker, düzeltme işini  harcama yetkisi az yeni genç mühendise verirler, çocuğun kafasında sıkıntıdan saç kalmaz.

Bizim piyasa satıcı ezmek, paralamak üstüne kurulmuştur, kazan-kazan yoktur, satıcı malını satabilmek için her şeye razı olmak zorundadır düşüncesi vardır, sonunda satılan mal ayıplı, çalışmaz döküntü mal olur.

Teklif verirken keşke masrafları karşıdan alabilseydik. Bizde olmuyor. Masraf edip adamın, alıcının adresine, fabrikasına, işyerine gidiyorsun, zaman harcıyorsun, saçma bir tavır sergiliyorlar, yetkisiz insanlar karşına çıkıyor, boşa zaman ve para harcadığın için kendine kızıyorsun.

Alacalı bulacalı elbise giymiş, gömlek düğmeleri açık  fabrikanın patronu en son model Mersedes arabaya biner, parası neyse öder, ama iş fabrikanın buhar kazanına gelince en ucuzunu arar, çalışır mı çalışmaz mı bakmaz. Sonunda çalışmaz elde kalır.

Aklı başında aileden eğitimli kültürlü şirket guruplarında durum daha farklıdır, onlarda da en ucuz malı alma önceliği elbet vardır, ama en iyisini iyi fiyata almak kabul görür.

Gözünüze çarpan önemli bir yanlış, hata veya bir yorumunuz varsa bana yazın. Benim makalelerde şahıs ismi, şirket ismi  özellikle yoktur, boşuna aramayın.

 

Selam ve saygılar

Ankara 27 Ekim 2020

Haluk Direskeneli

Last modified: 2 Kasım 2020