ODTUMİST-İSTANBUL ODTÜ MEZUNLARI DERNEĞİ

Sarımsaklı Çiftliği

9 Temmuz 2020

ODTÜ Makina bölümünü 1973 yılında bitirdim. Şeker fabrikaları bakım onarım dairesi başkanı Murat Bey’den randevu aldım, kendisiyle görüştüm. Alpullu Şeker Fabrikası’nda çalışır mısın diye sordu. Ben Turhal Şeker Fabrikasıyla karıştırmışım. Trakya’nın ortasında olduğunu haritada görünce çok şaşırdım.

Trene bindim, Haydarpaşa’da indim, Sirkeci’den Edirne trenine bindim, 9 Nisan günü yağmurlu bir öğleden sonrasında işe başladım. Teknik müdürün odasından  Ergene odası aklımda kalmış.

Fabrika şeker üretim zamanını bitirmiş genel revizyondaydı. Pompalar, motorlar sökülüyor, elden geçiyor, temizlenip tekrar yerine takılıyordu. Yapılacak çok bir iş yoktu.

Bir ay sonra yakındaki pancar tohum üretim yeri Sarımsaklı çiftliğinden bir talep geldi. Sarımsaklı çiftliği arazisi Birinci  Dünya Savaşı sırasında Alman ordusu tarafından kullanılmış, burada Alman ordusu için tarım ve hayvansal üretim yapılmış. Altyapısı Alman tarım teknolojisine dayalı köklü, üretken, iş bilir bir tarım kuruluşu idi.

Çiftliğin çok sayıda personel lojmanı vardı. Hepsi  kışları kömür sobasıyla ısıtılıyordu. Çiftlik, peynir ve yoğurt üretiminde çok meşhurdu. O yıl iyi ödenek almışlar, bu para ile lojman ısıtması için merkezi ısıtmaya geçmek istiyorlarmış. Bu işin projesini çizecek, ihale evrakını hazırlayacak bir makine mühendisine ihtiyaçları varmış.

Talep geldi, yeni mezun beni buldu. Çiftliğe gittim. Müdür ile görüştüm, çalışan personel çok heyecanlı idi. Sonunda onların da medeni, kolay bir merkezi ısınma sistemleri, hatta evlerinde devamlı sıcak su kullanımı  mümkün olacaktı.

Ben acele Ankara Makine Mühendisleri odasından kalorifer el kitabını satın aldım.  Birkaç gün el kitabını okudum. İş kolay değil, her bir lojmanın ısı kaybı hesaplanacak, geliş dönüş boruları yerleşimi yapılacak, sonunda ana ısı dairesi kalorifer kazanı seçilecek, sistem projelendirilecek. Bütün bu işler bir ay içinde bitirilecek, zor bir zaman baskısı var. O zamanlar bilgisayar yok,  dijital hesap makinesi bile yok.

Ailelerin tek tek kaldıkları lojmanların çatıları pek zayıftı. Tavan basit kontraplak malzemeydi. Kiremit ve kremşt taşıyıcıları arasında izolasyon yoktu. Isı tavandan çok kolay kaçıyordu. Isıyı içeride izole etmeye imkan yoktu. Hızlı ve etkin çözüm şarttı.

Tüm çatı aralarına 5 cm kalınlığında kaya yünü (rock wool) koydum. Bir lojmanın duvar ısı kaybını hesapladım, ortalama m3 ısı kaybı miktarı kabul ettim. Her bir ayrı lojman için ısı kaybını  buldum. Radyatör büyüklüklerini belirledim. Dağıtım borularını hesapladım.

Kazan büyüklüğünü hesapladım, biri yedek üç kazan ihtiyacı koydum. Aydınger üstüne yerleşim planında boruları, radyatörleri, kömürlü kazanları çizdim. Benzer bir şirket teknik şartname örneğinin yazışma dilini kullanarak teknik evrakı tamamladım. Sarımsaklı çiftliği müdürüne bir ay içinde elden teslim ettim.

Sonra şirket merkezi proje yeni tesisler dairesinde küspe kurutma projelendirilmesinde çalışmak üzere Ankara’ya döndüm.

Ben ayrıldıktan sonra Sarımsaklı çiftliği ısınma tesisi ihalesine çıktı. Ayrı ayrı satın almalar yapıldı. Önce çatılar, tavan üstü 5 cm cam yünü ile kaplandı. Kalorifer petekleri satın alındı, dağıtım boruları döşendi, kazanlar merkezi ısı santraline kondu. Tüm işler hızla yapıldı ve o kış çiftlik personeli sıcak evlerinde yeni yıla girdiler. Onlar memnun, ben yaptığım işten ve sonuçtan memnun oldum. Adıma yazılmış bir teşekkür mektubu aldım. Şartlar zaman sınırlaması, eldeki imkanlar, hızlı çözümleri beraberinde getiriyor. Biz ODTÜ mezunları  bir problemi  kısa zaman baskısı altında bile öyle böyle mutlaka çözeriz, öyle öğrenim aldık.

 

Ankara 2-Temmuz 2020

Haluk Direskeneli

 

Last modified: 15 Temmuz 2020