ODTUMİST-İSTANBUL ODTÜ MEZUNLARI DERNEĞİ

Uluslararası İhale evrakını nasıl okumalı? Covid-19 öncesi-sonrası

5 Kasım 2020

1984  yılında Ankara’da Türk Amerikan ortak girişim şirketinin fabrikası, kendine Beypazarı Çahirhan kömürü yakabilecek yüksek randımanlı su borulu buhar kazanı almak için ihale açtı. İhale dokümanları İngilizce, davet İngilizce,  teklifler İngilizce hazırlanacak, en önemlisi kullanılacak tüm standartlar Amerikan Astm Asme standartlarına uygun olacak.

İhale evraklarını satın aldık, gelen ihale dokümanlarını üst üste koyunca nerdeyse bir metre geliyordu, akla gelen her şey için çok detaylı standart dokümanı vardı. Önce teknik  bilgileri içeren dokümanı çoğalttık, Amerikan standartlarına uygun su borulu buhar kazanlarının tasarımlarını yaptık, fiyatlama yaptık, buhar kazanları kapalı bir çelik konstrüksiyon hacim içinde olacak, çelik bina tasarımını yaptık, İngilizce tanıtım zaten önceden hazırdı ekledik, fiyatımızı zamana bağlı eskalasyonlu Türk lirası olarak verdik.

Bizden başka verilen teklifler bizim ayarda değildi, İngilizce yazım ifade, imla düzgün değildi, tasarımları güven vermiyordu, Amerikan Asme. Astm standartlarına uyumlu değildi. Alıcı fiyat konusunda bizi indirime zorlamadı. Sonunda işi aldık ama teknik dokümantasyon dışındaki standartları, istekleri, gerekleri hiçbirimiz okumamıştık.

İhalenin veriliş toplantısına bütün ihale evrakları büyük iki çantanın içinde gitmiştim. Fiyat için bizi son defa zorlayacaklarını sanmıştık. Amerikalı genel müdür toplantı salonuna geldi, bizi ihaleyi aldığımız için kutladı. Sonra görevli personel bir tepsi içinde beyaz  köpüklü şarap kadehleri getirdi. Şerefe kaldırdık. Verdiğimiz fiyatın rakip fiyatlar içinde en düşük olması onlar için yetmişti. Biz de verdiğimiz fiyat aynen kabul edildiği için memnunduk.

Bizi kontrol eden alıcı firmanın ekibi Türk Amerikan personel ile doluydu, görüşmeler toplantılar yazışmalar hep İngilizce yapılıyordu. Alıcı mühendis kadrosu, işin yapımı sürecinde bizi ellerindeki Amerikan standartlarına uygun olarak takip ettiler, İngilizce formlar dolduruldu, Amerikan standartlarına uygun kaynak kalifikasyon testleri yapıldı, malzeme kabul testleri yapıldı.

Sonunda kabul testleri yine Amerikan standartlarına uygun yönetildi. İş bitti, sonunda hiç para kazanmadık, ama büyük tecrübe kazandık. Benzer uluslararası işleri yapabilme yeteneği  şirket personelimizin hafızasına yerleşti. Daha sonraki yurtdışı çalışmalarımızda büyük faydası oldu.

Aynı şirket on yıl sonra eşdeğer buhar çıkış kapasiteli, bu defa doğalgaz ve fueloil yakacak yine su borulu yüksek randımanlı  paket buhar kazanı ihalesine çıktı. Yine bir metre yüksekliği bulan Amerikan standartları ihale evrakı ekinde önümüze geldi. Bu defa hiç üşenmeden tüm evrakları sayfa sayfa satır satır okudum, notlar aldım, her isteğin parasal karşılığını teklif  maliyetleri hesabına aldım. Arada mutlaka atladığımız, fiyatlayamadığımız maliyet talepleri olmuştur, bu defa daha aza indirmeye gayret ettik.

Bugün benzer ihalelerde artık kağıt baskı, doküman vermiyorlar. Onun yerine cd satıyorlar. İhale evrakını almak için müracaat ediyorsunuz, belli bir ön ödeme yapıyorsunuz, size bir tek sayfa ekinde bir cd gönderiyorlar, içini pc ile açıyorsunuz, içinde sayfalar dolusu pdf spec, doldurulacak sayfalar dolusu word form çıkıyor. Günlerce okuyorsunuz, okumanız not almanız, her şeyi fiyatlamanız gerekiyor.

Covid-19 pandemi sürecinde yaygın bir başka uygulama ortaya çıktı. Şimdi artık herşey online oldu. Eğitim online, alışveriş online, toplantılar online, ofis çalışmaları evde online, bundan sonra ihaleler de online.

İnternette arama yapıyorsunuz, çok sayıda ihale daveti online olarak var, termik santral yapımı için ihale arıyorsunuz, Irak’ta Gürcistan’da, Pakistan’da, çoğu Afrika ülkesinde açılan ihalelerin İngilizce çağrı ve dokümanlarına internet üstünden ulaşabilmek mümkün. Dünya bankası, Birleşmiş Milletler kalkınma teşkilatı gibi kuruluşlar, kalkınmakta olan ülkelerin kamu kurumu çalışanlarına uluslararası ihale dokümanları hazırlama eğitimleri veriyorlar. Bu ihaleler artık standart dokümanlar haline gelmiş.

Ancak yurtiçi finans sistemimizdeki sıkışıklık yüzünden ihaleye katılım için gerekli teminat mektubu temininde genel bir zorluk var. Yurtdışında faaliyet gösteren büyük müteahhitlik firmalarımız, oradaki bankaları kullanarak buradaki sıkıntıyı aşabiliyorlar. Büyük firmalarımız yurtiçi genç mühendis kadrolarını kullanarak yurtdışında kolay çalışabiliyorlar,

İhale davetlerine internet üstünden ulaşabilmek artık mümkün, home ofis çalışan insanımız gerekirse 7/24 evden çalışarak, ihale evraklarını okuyor değerlendiriyor, gerekli şirket içi toplantıları zoom üstünden yapıyor, dokümanları dolduruyor ve gerekli yerlere teslim edebiliyorlar. Artık uzun mesafe- denizaşırı- kıtalar arası yurtdışı seyahat yapma imkanları kısıtlı, ama Covid-19 yeni dünyada yeni zamanlarda başka imkanlar başka fırsatlar açıyor, Covid-19 pandemi sonrası dünya bambaşka olacak.

Büyükada 5 Kasım 2020

Haluk Direskeneli

 

Last modified: 9 Kasım 2020